Voedselveiligheid: ECCA onderzoekt de ‘cowfarms’ van Qatar

Voedselveiligheid: ECCA onderzoekt de ‘cowfarms’ van Qatar

Waarom een Merelbeeks laboratorium Qatarese koeien mag onderzoeken

“Internationaal VITO-project is erkenning van ons wetenschappelijke topniveau”

Koeien produceren melk als ze voldoende gras kunnen eten en voldoende kunnen drinken. Daarvoor heb je water nodig. Midden in de woestijn is dat geen evidentie. Maar daar hebben ze in Qatar een oplossing voor uitgewerkt. In dit emiraat zuiveren ze het afvalwater uit de grootsteden extra, om te gebruiken als irrigatiewater. En het slib dat hierdoor geproduceerd wordt, helpt op zijn beurt om landbouwgronden te ontwikkelen. Om de milieu- en voedselveiligheid van dit innovatieve project te garanderen, vroeg  VITO aan ECCA om samen een onderzoeksproject op te zetten.

In 2016 besliste Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten om buurstaat Qatar te boycotten. Het resultaat? De dagelijkse import van 400 ton melkproducten viel eensklaps stil. Daarom nam de Qatarese emir een drastische beslissing: zijn land zou onafhankelijk worden voor melkproducten. Daarop bracht Qatar vanuit Nederland, Australië en de USA duizenden koeien over naar de hoofdstad Doha, bouwde het verschillende grote – met airco gekoelde – ‘cowfarms’ en rustte het deze uit met volautomatische melkrobots (die 100 koeien simultaan melken).

Maar… in het midden van de woestijn is water een zeldzaam goed. Daarom zuiveren de Qatari het afvalwater uit grootsteden. Dat gezuiverde water dient in de ‘cowfarms’ vervolgens om de grasgewassen te irrigeren. Tijdens die afvalwaterzuivering ontstaat bovendien slib. Als je dat opstapelt en mengt met het zand in de woestijn heb je een vruchtbare voedingsbodem voor landbouw.

Water en slib onder de loep

Dat vernieuwende proces leidde tot een dubbele onderzoeksvraag:

  • Is de kwaliteit van het gezuiverde afvalwater goed genoeg?
  • En bevat het slib geen schadelijke stoffen?

België staat hoog aangeschreven binnen deze materie. Voor een antwoord op deze vragen trok Qatar daarom VITO aan de mouw. Hun experts onderzoeken de landbouwbodem, het geproduceerde veevoeder, het gebruikte water en de geproduceerde melk op contaminanten (nvdr. niet doelbewust aangebrachte verontreinigingen).

VITO nam op haar beurt Laboratorium ECCA onder de arm, als partner voor de bijhorende leefmilieu- en (vee)voedingsanalyses. Onze rol binnen dit gerenommeerde internationale project? De mogelijke aanwezigheid van zware metalen, PAK’s, PCB’s, pesticiden, dioxines en minerale olie detecteren.

Stukjes woestijn in de diepvries naar ECCA

In januari 2020 vertrokken VITO-medewerkers naar Qatar, om er op 3 weken tijd  250 tot 300 bodemstalen en 100 grasstalen te verzamelen. Die kwamen per diepvriestransport naar ECCA. In maart, juni en december volgden nieuwe gras- en melkstalen. Alle stalen werden geconserveerd ter plaatse en behandeld in specifieke quarantainelokalen om eventuele verspreiding van zaden en ander biologisch leven tegen te gaan. Nadien werden de stalen intern vernietigd.

Projectleider Stefan De Vriese en zijn team zijn vereerd om deel uit te maken van een internationaal onderzoek van een dergelijk allooi: “Dat VITO ons als partner betrekt, is een erkenning voor het wetenschappelijke niveau van onze analyses. Het project is ook echt spek naar onze bek. Omwille van de specifieke logistieke en technische uitdagingen. Maar evengoed omdat we op deze manier een steentje bijdragen aan de duurzame ontwikkeling van Qatar. En ten slotte omdat we dankzij deze uitdaging onze horizon kunnen verleggen. We werpen alleszins al onze kennis in de strijd, zodat we ons tot een waardige ambassadeur van de Belgische laboratoria ontpoppen.”  

Benieuwd waarom VITO voor Laboratorium ECCA koos?

> Dit zijn onze competenties op vlak van milieu

> En dit zijn onze specialisaties op vlak van voedselveiligheid